| Authors | سید حسن علوی نیا,مهدی سلمان پور,عاطفه آبکار |
|---|
| Journal | مجله اکوهیدرولوژی |
|---|
| Paper Type | Full Paper |
|---|
| Published At | 1404/03/09 |
|---|
| Journal Grade | Scientific - research |
|---|
| Journal Type | Electronic |
|---|
| Journal Country | Iran, Islamic Republic Of |
|---|
| Journal Index | ISC |
|---|
| Keywords | خشکسالی نوسانات آب و هوایی شاخص بارش استاندارد‌شده مدل‌های اقلیمی کوچک‌مقیاس‌سازی |
|---|
Abstract
این مطالعه به بررسی روند خشکسالی در پنج ایستگاه سینوپتیک سواحل جنوبی ایران با استفاده از شاخص SPI در دو مقیاس زمانی ۱۲ ماهه و ۴۸ ماهه طی دوره آماری ۱۹۸۵ تا ۲۰۲۱ پرداخته است. نتایج تحلیل‌های مشاهداتی نشان داد که منطقه مورد مطالعه در دهه‌های اخیر با نوسانات متناوب دوره‌های خشکسالی و ترسالی مواجه بوده و از ابتدای دهه ۲۰۰۰ افزایش چشمگیر فراوانی خشکسالی‌های متوسط تا شدید در مقیاس SPI-12 مشاهده شده است. شاخص بلندمدت SPI-48 نشان‌دهنده وقوع خشکسالی‌های تداوم‌دار از دهه ۱۹۹۰ تا اوایل دهه ۲۰۰۰ بوده که با پدیده‌های اقلیمی همچون NAO و تضعیف مونسون هند هم‌زمانی داشته است. در گام بعد، با استفاده از مدل اقلیمی MPI-ESM1.2-HR و روش SDSM، بارش آینده در بازه ۲۰۲۳–۲۰۴۳ تحت دو سناریوی اقلیمی SSP1-2.6 و SSP5-8.5 شبیه‌سازی و شاخص‌های SPI مربوطه محاسبه شد. نتایج سناریوی بدبینانه نشان‌دهنده افزایش شدت و فراوانی خشکسالی‌های کوتاه‌مدت در دهه ۲۰۳۰ و کاهش قابل‌توجه بارش تجمعی در مقیاس بلندمدت بود. همچنین، تفاوت‌های مکانی بین ایستگاه‌ها و نقش سامانه‌های اقلیمی مانند پرفشار جنب‌حاره‌ای عربستان و تغییرات ENSO در تشدید خشکسالی‌ها مشخص شد. این یافته‌ها ضرورت تدوین راهبردهای مدیریتی منابع آب، سیستم‌های هشدار زودهنگام، بهبود مصرف و کاهش انتشار کربن را نشان می‌دهد.
