شفافیت گرایی و بازتولید ارزش‌های نئولیبرال در شبکه‌های اجتماعی (مورد مطالعه: کاربران ایرانی اینستاگرام)

Abstract

امروزه بســیاری از کاربران ایرانی اینســتاگرام، بخشهای مهمی از زندگی خصوصی خود را در فضای اینستاگرام بهنمایش میگذارند؛ این امر بهنوعی نمودی از شــفافیتگرایی و ایدئولوژی پســاحریم شــخصی است که بیونگ چول هان، نظریهپرداز آلـمانـــی ـ کرهای، از آن در دســتگاه نظری خود بهعنوان یکی از سازوکارهای اساسی نظم نئولیبرال در بستر شــبکههای اجتماعی مجازی برای بازتولید ارزشهای نئولیبرالی چون فردگرایی، رقابتجویی، سیالیت و دستاوردساالری یاد میکند. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی نقش شفافیتگرایی در بازتولید ارزشهــای نئولیبــرال در میان کاربران ایرانی اســت. روش پژوهش حاضر کمی و از نوع پیمایش اســت. جامعة آماری پژوهش حاضر شــامل ۴۰۰ نفر از کاربران اینستاگرام است که بهروش تصادفی ساده انتخاب شدهاند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامة محققساخته است؛ همچنین برای تجزیهوتحلیل دادهها و ترسیم مدل معادلة ساختاری پژوهش از نرمافزارهای اسپیاساس و ایموس گرافیک اســتفاده شده است. یافتهها و نتایج پژوهش حاضر نشان داد که بین شــفافیتگرایی کاربران ایرانی اینســتاگرام و ابعاد مختلف متغیر ارزشهــای نئولیبرال چون فردگرایی، رقابتجویی، سیالیت و دستاوردساالری رابطة مثبت و معناداری وجود دارد و میل به شفافیتگرایی اینستاگرامی، گرایش به ارزشهای نئولیبرال را افزایش میدهد. همچنین متغیر شفافیتگرایی حدود ۲۵ درصد از واریانس متغیر ارزشهای نئولیبرال را تبیین کرده اســت. از ســوی دیگر، آزمون مدل معادلة ساختاری پژوهش نشان داد که ابعاد مختلف استفادة از اینستاگرام بر گرایش به ارزشهای نئولیبرال اثرگذار است و آزمون برازش مدل معادلة ساختاری پژوهش، حکایت از برازش مطلوب مدل و حمایت دادههای تجربی از مدل نظری دارد.