پیوند عشق و شعر از نگاه مولانا، سعدی، حافظ، ... و حسین منزوی

Abstract

این که خاستگاهِ شعر و چیستی و چگونگیِ آن چیست، پرسشی است که هنوز به پاسخِ پایانی نرسیده است. با این همه در اینکه میانِ شعر و عواطفِ درونی پیوندی استوار هست، همه همداستاناند. در این که عشق و شیفتگی نیز یکی از ژرفترین عواطفِ درونی است، جایِ گمان نیست. بر این پایه شاید بتوان عشق را یکی از خاستگاههایِ شعر و شاعری شمرد. نکتهای که بسیاری از شاعرانِ بزرگ آن را گواهی کردهاند و چون گواهیِ آنان برخاسته از تجربههایِ آنان است، میتواند برهانی استوار بر این نکته نیز باشد. در این پژوهش، به شیوة تحلیلی و توصیفی، در پیِ پاسخ به پرسشِ پیوندِ عشق و شعر، با بررسیِ برخی سرودهها و تجربههایِ شاعرانی چون مولوی، سعدی، سیف فرغانی، حافظ و بهویژه حسینِ منزوی، که هم در شعر و هم در عشق کارکشته و آزموده بودهاند، به این نتیجه رسیدهایم که عشق و وابستههایِ آن هم زایندة خودِ شعر است و هم افزایندة نابی و نغزیِ آن، و اینکه اگر عشق نبود، اینهمه سخنان و سرودههایِ نغز و ناب نیز نبود و دلِ ما در پیِ چیزی میگشت.