| Authors | رضا رضازاده,حدیث زارعی,علیرضا حسن پور |
|---|
| Journal | مطالعات میان رشتهای در علوم انسانی |
|---|
| IF | ثبت نشده |
|---|
| Paper Type | Full Paper |
|---|
| Published At | 1404/06/23 |
|---|
| Journal Grade | Scientific - research |
|---|
| Journal Type | Electronic |
|---|
| Journal Country | Iran, Islamic Republic Of |
|---|
| Journal Index | ISC |
|---|
| Keywords | انسان, فناوری, مسئولیت اخلاقی, پیامدها و خطرات |
|---|
Abstract
در عصر معاصر، فناوری دیگر صرفاً ابزاری در خدمت انسان نیست، بلکه به نیرویی بدل شده است که توانایی تغییر بنیادین در طبیعت، جامعه و سرنوشت بشریت را در خود دارد. ویژگیهایی چون گسترش بیوقفه، قدرت بیمرز، و آثار بلندمدت و غیرقابل پیشبینی، فناوری را به پدیدهای منحصر بهفرد و در عین حال پرمخاطره بدل ساخته است. در کنار فرصتهای بیشماری که فناوری برای پیشرفت انسان فراهم آورده، تهدیدهایی همچون تخریب محیط زیست، بیثباتی اجتماعی و تهدید بقای نسلهای آینده نیز سر برآورده است. هانس یوناس، در واکنش به این تحولات، نظریه "اصل مسئولیت" را ارائه میدهد و بر این نکته پای میفشارد که انسان دیگر نمیتواند بیاعتنا به پیامدهای فناورانه تصمیمگیری کند. مسئولیت اخلاقی در اندیشه یوناس به معنای ضرورت تعهد آگاهانه نسبت به آیندهای است که اکنون بیش از هر زمان دیگری در معرض آسیب قرار گرفته است. فناوری، با گسترش بیسابقه خویش، انسان را ملزم میسازد تا فراتر از منافع آنی و فردی، در قبال پیامدهای جهانی و دیرپای کنشهای خود پاسخگو باشد. از این منظر، رابطه فناوری و مسئولیت اخلاقی، پیوندی گسستناپذیر و بنیادی است؛ پیوندی که در پرتو آن، بقای انسان و سیاره زمین مستلزم درک عمیقتر از پیامدهای اعمال فناورانه و التزام به اصولی است که پاسداشت حیات، طبیعت و ارزشهای والای انسانی را در کانون توجه قرار میدهد.
