ارزیابی کارایی مدل بیلان‌آب روزانۀ Balansim-Spreadsheet در شبیه‌سازی رواناب حوزۀ آبخیز بهشت‌آباد

چکیده مقاله

تخمین رواناب در حوزه‌های آبخیز کوهستانی، یک جنبۀ چالشی در هیدرولوژی است؛ به‌ویژه در مناطقی که ذوب برف به‌طور قابل توجهی بر جریان روزانه اثر می‌گذارد. هدف از مطالعۀ حاضر، بررسی بیلان‌آب و برآورد رواناب در حوزۀ آبخیز بهشت‌آباد است که به‌دلیل اهمیت آن به‌واسطۀ طرح انتقال آب از این حوزۀ آبخیز مورد ‌توجه قرار گرفته است. یکی دیگر از مشکلات معمول در حوزه‌های آبخیز کوهستانی نیز محدودیت داده است؛ لذا در این تحقیق، از مدل صفحۀ گستردۀ بیلان‌آب روزانه بر مبنای مخزن Balansim با حداقل دادۀ ورودی استفاده شد. سری زمانی داده‌های روزانه بارندگی، دما، تبخیر- تعرق پتانسیل و دبی در سال‌های 2000 تا 2020 مورد استفاده قرار گرفت. در این راستا، ابتدا با استفاده از ابزار آنلاین WHAT و روش فیلتر دیجیتال بازگشتی، جریان پایه از دبی کل روزانۀ مشاهداتی تفکیک شد. سپس با فرض رفتار مخزنی مؤلفه‌های هیدرولوژیکی، جریان سطحی و جریان پایه شبیه‌سازی شدند. براساس نتایج به‌دست‌آمده از ارزیابی مدل، این مدل در دورۀ واسنجی با ضریب کارایی نش- ساتکلیف 66/0، عملکرد خوب و با مقدار 64/0 در دورۀ اعتبارسنجی، عملکرد رضایت‌بخشی داشت. همچنین نتایج، نشان ‌از دقت قابل قبول مدل در برآورد جریان‌های کم و دقت پایین‌تر در مورد جریان‌های سیلابی داشت.