واکاوی روند تغییرات فرینهای دما تحت تأثیر سناریوهای آینده به منظور ارزیابی نوسانات اقلیمی (مطالعهی موردی: ایستگاههای همدیدی سنندج و سقز)

چکیده مقاله

تغییر اقلیم پدیده¬ای است که طی سال¬های اخیر اکوسیستم¬های طبیعی و نیز تمام جوانب زندگی انسان را تحت تأثیر خود قرار داده است. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی بروز یا عدم وقوع تغییر اقلیم طی سال¬های 2015-1961 با استفاده از شاخص¬های حدی TXx و TNn است. همچنین برای پیش¬بینی سناریوهای اقلیمی آینده از 3 سناریوی مدل CanESM2 استفاده و داده¬های موردنظر با مدل SDSM کوچک‌مقیاس شدند. بدین منظور از داده¬های دمای حداکثر و حداقل روزانه ایستگاه¬های سینوپتیک سنندج و سقز استفاده شد. برای تشخیص روند شاخص¬ها از آزمون من-کندال و از روش تخمین¬گر شیب سن برای بزرگی روند استفاده شد. در ادامه، پیش¬بینی اقلیمی برای دوره‌ی 2050-2020 صورت گرفت و دو شاخص حدی به دست آمد. نتایج نشان داد که طی دوره‌ی پایه در سنندج هر دو شاخص روند معنی¬دار دارند، اما در مورد سقز معنی-داری تنها برای TNn صادق است. این امر در مورد سناریوهای تولیدشده نیز تنها در RCP2.6 در هر دو شاخص برای سنندج و در RCP8.5 تنها در شاخص TXx برای سقز رخ داد. بر اساس نتایج، روند افزایشی بزرگ‌ترین دمای بیشینه و کوچک‌ترین دمای کمینه¬ی منطقه‌ی موردمطالعه همانند دوره‌ی پایه نیز طی 30 سال آینده تحت هر سه سناریو افزایش خواهد یافت که این تغییرات افزایشی به میزان حدود یک درصد نسبت به میانگین دوره‌ی پایه خواهد بود. با توجه به یافته¬های حاصل می¬توان نتیجه گرفت که یکی از عوامل افزایش دما طی دوره‌ی مشاهداتی می¬تواند پدیده¬ی تغییر اقلیم تلقی گردد و این پدیده در سناریوی RCP2.6 ایستگاه سنندج نیز عامل افزایش دما بوده است.