ارزیابی تغییر شاخص های اقلیمی در دهه های گذشته با استفاده از روش پاپاداکیس در ایران

چکیده مقاله

در این تحقیق از آمار 43 ایستگاه هواشناسی همدید ایران مربوط به پارامترهای اقلیمی میانگین ماهانه بیشینه و کمینه دما، میانگین دما و بارش استفاده شد. شاخص‌های مورد استفاده عبارتند از تبخیر و تعرق پتانسیل، طول فصل خشک، طول فصل میانه، طول فصل مرطوب. ابتدا داده ها به صورت کیفی کنترل شدند. از آزمون ران تست برای همگنی داده ها استفاده شد. در ادامه از روش پاپاداکیس برای ارزیابی تغییر شاخص های اقلیم ایران استفاده شد. سیستم طبقه بندی ابداع شده توسط پاپاداکیس نوعی سیستم است که سعی دارد با ایجاد واحدهای جغرافیایی کوچک‌تر و ارائه یک یکنواختی اقلیمی بزرگ‌تر، از فقدان دقت در طبقه بندی های اقلیمی رایج دوری کند و شایستگی کشاورزی این واحدها را به دلیل کوچک‌تر بودن آنها مشخص نماید. پاپاداکیس 12 رژیم اصلی و 40 رژیم فرعی حرارتی را که از جنبه کشاورزی مهم هستند در سیستم خود وضع کرده است. انواع رژیم های حرارتی به شرایط دمایی تابستان و زمستان بستگی دارد. پاپاداکیس 14 رژیم رطوبتی را ابداع کرد که توسط یک شاخص رطوبتی و توزیع سالانه آن تعریف می‌شوند. نتایج حاصل از روش پاپاداکیس نشان داد که تبخیر تعرق پتانسیل و دما در بیشتر نواحی اقلیمی روند افزایشی و بارش روند کاهشی داشته است. همچنین نتایج این پژوهش نشان داد که که به طور متوسط حدود 15 روز از دوره مرطوب کاسته شده و در مقابل 1 روز به فصل میانه و 14 روز به فصل خشک اضافه شده است. تمامی ایستگاه‌های مورد مطالعه در ۷ گروه اصلی اقلیمی و ۱۱ زیر گروه فرعی قرار گرفتند که شامل مدیترانه‌ای برّی، مدیترانه‌ای جنب حاره‌ای، مدیترانه‌ای نیمه خشک جنب حاره‌ای، مدیترانه‌ای نیمه خشک برّی، بیابان برّی، بیابان جنب حاره‌ای و بیابان مونسونی است.