جمهوری اسلامی ایران؛ قرائتی نوین از مفهوم دولت بر پایه زیست‌جهان

چکیده مقاله

کی از مهم‌ترین منازعات سیاسی قابل شناسایی در سیاست عملی و نظری در روزهای پس از فروپاشی حکومت مبتنی بر سلطنت مشروطه پهلوی، نزاع بر سر فرم و محتوای حکومتی اتفاق می‌افتد که نهایتاً جایگزین حکومت پیشین باشد؛ منازعه‌ای که نهایتاً به زایش مفهوم جمهوری اسلامی ایران انجامید. این مفهوم، تقریباً از آن روز به بعد، هر شکلی از گفت‌وگو درباره سیاست در سال‌های پس از انقلاب اسلامی ایران را تحت تأثیر قرائت‌هایی قرار داشته که درباره این مفهوم ارائه می‌کردند. همین مسئله است که پرسش درباره چیستی «جمهوری اسلامی»، در مقام مفهومی که از فرم و محتوای یک نظام سیاسی با ادعاهایی جدید را در خود جای داده، به پرسشی اساسی برای مطالعه درباره سیاست درباره ایران پس از انقلاب تبدیل می‌کند. جمهوری اسلامی، در مقام یک مفهوم، چیست و به چه چیزی دلالت دارد؟ عمده پژوهش‌های نظری برای پیش نهادن پاسخ مناسبی برای این پرسش، ضمن تفکیک عناصر مختلف موجود در این مفهوم، جمهوریت و اسلامیت، تلاش کرده‌اند تا سازگاری یا عدم سازگاری آن‌ها را مورد بررسی قرار داده و بر اساس نتایجی که از پژوهش‌هایشان به دست آورده‌اند، دعاوی متفاوتی در سیاست نظری یا عملی را پیش بگذارند.

کلیدواژه‌ها
جمهوری اسلامی ایران؛ دولت؛ زیست‌جهان؛ جمهوریت؛ اسلامیت؛ نظریه دولت؛ سیاست در ایران پس از انقلاب