مطالعۀ جامعه شناختی عوامل مؤثر بر امید اجتماعی شهروندان شهر ایلام با استفاده از رویکرد مدلسازی معادلات ساختاری

چکیده مقاله

امید اجتماعی از جمله مؤلفههای کلیدی در پایداری انسجام اجتماعی و مشارکت مدنی بهشمار میرود. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر امید اجتماعی در شهر ایلام و ارائة مدلی مفهومی برای تبیین آن انجام شد. روش تحقیق توصیفی همبستگی بود و دادهها با استفاده از پرسشنامة محققساخته مبتنی بر پنج مؤلفة اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، زیس تمحیطی و خانوادگی از 259 نفر از شهروندان ایلامی که ب هصورت در دسترس انتخاب شدند، گردآوری شد. تحلیل دادهها با بهرهگیری از مد لیابی معادلات ساختاری و نرمافزار انجام گرفت. نتایج نشان داد که مدل مفهومی پژوهش از برازش آماری مناسبی برخوردار است PLS و همة متغیرهای مستقل تأثیر مثبت و معناداری بر امید اجتماعی دارند، GFI=0.93) ،(RMSEA=0.04( هرچند شدت این تأثیرها متفاوت است. تحلیل مسیر نشان داد عوامل اجتماعی با بیشترین ضریب اثر ،(γ= مهمترین تبیینکننده امید اجتماعی هستند و پس از آن بهترتیب عوامل اقتصادی ( 0.22 (γ=0.28) قرار دارند که همگی در سطح 0.001 (γ= و سیاسی ( 0.15 (γ= زیس تمحیطی ( 0.19 ،(γ= خانوادگی ( 0.21 معنادار بودند. یافتهها بیانگر آن است که امید اجتماعی در جامعة مورد مطالعه بیش از آنکه مبتنی بر اعتماد سیاسی یا نهادهای رسمی باشد، از شبکههای اجتماعی، روابط خانوادگی و تجربههای زیسته اقتصادی تغذیه میشود. این نتایج نشان میدهد که امید اجتماعی پدیدهای چندبعدی و برآمده از تعامل عوامل خرد، میانه و کلان است و تضعیف نهادهای رسمی میتواند به انتقال منابع امید به حوزههای غیرنهادی منجر شود؛ ازاینرو بازسازی امید اجتماعی مستلزم سیاس تگذاریهای چندلایه در حوزههای اقتصادی، اجتماعی، زیس تمحیطی و نهادی و تقویت سرمایه اجتماعی، عدالت توزیعی و اعتماد عمومی است.