در سایه برگ‌ها: بازنمایی درخت در باورهای عامیانه مردم آران و بیدگل

چکیده مقاله

درخت در فرهنگ و باورهای عامیانه مردم ایران، همواره نمادی از زندگی، تداوم، پایداری و ارتباط با نیروهای ماورایی بوده است. در شهرستان آران و بیدگل، که دارای پیشینه‌ای غنی از فرهنگ سنتی و مذهبی است، درختان نه‌تنها عنصری طبیعی و زیستی، بلکه حامل مفاهیم نمادین، آیینی و حتی شفابخش به شمار می‌روند. این مقاله با روش توصیفی‌ـ‌تحلیلی به بررسی باورهای عامیانه مردم این منطقه نسبت به درختان پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهند که برخی درختان چون سنجد، توت و انار دارای تقدس خاصی هستند و با باورهایی چون برکت ‌بخشی، دفع چشم‌زخم، ارتباط با ارواح یا برآورده شدن حاجات پیوند خورده‌اند. همچنین، برخی آیین‌ها و مناسک بومی همچون بستن پارچه بر شاخه درختان، دخیل بستن و نذر در پای درختان، نشان از جایگاه دیرپای این عناصر در فرهنگ شفاهی و زیست‌جهان مردم دارد. این مقاله تلاش دارد تا ضمن ثبت و تحلیل این باورها، نقش درخت را به‌مثابه پل ارتباطی میان انسان، طبیعت و امر قدسی در فرهنگ مردم آران و بیدگل برجسته سازد.