خشونت عینی و نمادین علیه زنان نابارور افغانستانی مهاجر در ایران

چکیده مقاله

زمینه و هدف: ناباروری در جوامع سنتی، صرفاً یک مسئله زیستی نیست بلکه پدیده‌ای است که جایگاه اجتماعی، هویت جنسیتی و روابط خویشاوندی زنان را به‌طور گسترده تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. هدف این مطالعه، فهم تجربه زیسته زنان نابارور افغانستانی ساکن ایران و تبیین ابعاد چندگانه خشونت علیه آنان در بستر ساختار خویشاوندی سنتی است. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق با هشت زن نابارور افغانستانی ساکن ایران گردآوری شد. برای تحلیل یافته‌ها، از مفاهیم فوکو درباره بدن و قدرت، بوردیو درباره خشونت نمادین، گافمن درباره داغ ننگ و کانل درباره مردسالاری ساختاری استفاده شد تا لایه‌های نمادین، عینی و ساختاری خشونت آشکار شود. یافته‌ها: تحلیل مضامین نشان داد که در خانواده‌های گسترده افغانستانی، ناباروری زنان با افزایش انتظارات خدماتی از سوی خانواده شوهر همراه است؛ به‌گونه‌ای که زنان نابارور موظف به انجام حجم بیشتری از کارهای خانگی، مراقبت از فرزندان سایر زنان خانواده و تحمل محدودیت‌های رفتاری می‌شوند. هم‌زمان، زنان تجربه مکرر تحقیر کلامی، برچسب‌زنی و تشبیه به حیوان یا اشیای بی‌ثمر را گزارش کردند که اغلب با تهدید، ضرب‌وشتم و فشار برای ازدواج مجدد همسر همراه بوده است. این الگوها نشان می‌دهد که ناباروری در بستر شبکه خویشاوندی، زنان را در معرض هم‌زمان خشونت فیزیکی، کلامی و محرومیت‌های ساختاری قرار می‌دهد.