شیوه‌های همیاری و الگوهای سنتی حل‌وفصل اختلافات در شهر آران و بیدگل

چکیده مقاله

این پژوهش با هدف واکاوی شیوههای سنتی حلوفصل اختالفات در جامعهسنتی آران و بیدگل و تحلیل بسترهای فرهنگی، اجتماعی و اخالقی حاکم بر آن صورت گرفته است. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختیافته با افراد بومی و مطلع،گردآوری و با روش تحلیل مضمون،براساس مدل سهالیهای براون4 و کالرک5 تحلیل شدهاند. یافتهها نشان میدهند که در گذشته، بهجای تکیه بر نهادهای رسمی، حل اختالفات،اغلباز طریق گفتوگو، میانجیگری، آداب آشتیکنان و نقشآفرینی افراد معتمد و فرادینی انجام میشده است. روابط اجتماعی بر همیاری، اعتماد، انسجام اخالقی و حافظه جمعی استوار بودهاندو کنشهای یاریگرانه در قالب خودیاری و همبستگی مکانیکی شکل میگرفتهاند. این نظم درونی، بازتابی ازبومشناسیفرهنگی، ساختارهای خویشاوندی و ارزشهای مشترک جامعه سنتی بوده است. در مقابل، یافتهها همچنین گویای تضعیف تدریجی این شیوهها،در بستر تحوالت مدرن، رشد فردگرایی، فرسایش سرمایه اجتماعی و تغییر سبک زندگی شهریهستند. بر این اساس، مطالعه حاضر نهتنها به بازشناسی کارکردهای اجتماعی نهادهای غیررسمی در گذشته میپردازد، بلکه امکان بهرهگیری از ظرفیتهای بومیرا نیزدر سیاستگذاری اجتماعی معاصرِپیشرو قرار میدهد