| نویسندگان | سونیا نوری - زهرا بی غم |
|---|---|
| همایش | ششمین همایش ملی دستاوردهای علمی پژوهشگران، دانش آموختگان و دانشجویان فرش ایران |
| تاریخ برگزاری همایش | 18 و 19 آذرماه 1404 |
| محل برگزاری همایش | تهران |
| نوع ارائه | سخنرانی |
| سطح همایش | داخلی |
| اساتید | سونیا نوری تل چگاه |
چکیده مقاله
چکیده
نقوش تزیینی در گچ بری و طراحی قالی از مهمترین عناصر بصری محسوب میشوند. این نقوش تزئینی در دوران کهن مورد توجه هنرمندان و صنعتگران بوده است. استفاده از طرح گلدان به عنوان عنصر اصلی و مرکزی در کنار نقشمایه پرندگان، حیوانات و انسانها در این دو حوزه هنری به اعتقادات و باورهای هویتی و تاریخی و نمادشناسی میپردازد بنابراین ضرورت دارد به مطالعه ساختار و دیدگاههای ذهنی هنرمندان دوره قاجار در تصویر کردن نقوش گلدانی پرداخته شود. هدف از این پژوهش یافتن ارتباط میان نقشمایه گلدان در فرش و گچبریهای دوره قاجار است. روش پژوهش حاضر از نوع پژوهش های کیفی و به روش توصیفی ـ تحلیلی است. شیوهی گردآوری اطلاعات از نوع کتابخانه ای و میدانی است. جامعه آماری بررسی خانه های تاریخی عباسیان، بروجردی ها و طباطبایی ها در شهر کاشان و 10 نمونه تصویری قالی گلدانی دوره قاجار است. تا به سوالات مطرح شده پاسخ دهد: چه تشابهاتی میان نقشمایه گلدان در گچ بری خانه های تاریخی و قالیهای گلدانی کاشان(دوره قاجار) دیده می شود؟ مولفه های فرهنگی و هویتی چگونه از طریق نقوش گلدانی بازتاب شده اند؟
نتایج حاصله بیانگر نزدیکی و ارتباطی مفهومی، مستقیم و نمادین میان نقوش به کار رفته در گچ بریها و فرش دوره قاجار در منطقه کاشان است که به بیان مولفههای هویتی و تاریخی و همچنین باورها و اعتقادات مذهبی و دینی پرداخته است. طرح گلدان در قالیهای محرابی و سر در ورودی بناها به رویش، تازگی، حفاظت، مادرانگی، قدرت، بهشت، زندگی جاویدان و نمادهای رمزی و هویتی تاریخی پرداخته است.
واژگان کلیدی: نقشمایه گلدان، گچ بری، فرش کاشان، دوره قاجار.