تبیین راهبردهای توسعه درس ‌پژوهی بر اساس ماتریس‌های سوات و برنامه‌ریزی استراتژیک کمی (مورد مطالعه: مدارس ابتدایی استان قم)

Abstract

یکی از موضوعات مهمی که امروزه در حوزه بهسازی آموزش مدارس مورد توجه محافل علمی و اجرایی قرار گرفته است؛ موضوع درس‌پژوهی می‌باشد. در راستای اهمیت این موضوع در نظام آموزش و پرورش کشور، این پژوهش درصدد است تا با بهره‌گیری از مفاهیم برنامه‌ریزی راهبردی به ارزیابی درس‌پژوهی در مدارس پرداخته و راهبردهای توسعه درس‌پژوهی را تبیین نماید. روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش روش ترکیبی بوده است. جامعه آماری آن نیز کلیه خبرگان برنامه درس‌پژوهی مدارس استان قم بود. در تحلیل یافته‌ها از تکنیک‌های ماتریس ارزیابی عوامل داخلی، ماتریس ارزیابی عوامل خارجی، تکنیک SWOT، تکنیک QSPM و ماتریس داخلی - خارجی (IE) استفاده شد. امتیاز 2.549 در ماتریس ارزیابی عوامل داخلی و نیز امتیاز 2.589 در ماتریس ارزیابی عوامل خارجی بیانگر آن است که گرچه وضعیت درس‌پژوهی تا حدی بهتر از متوسط بوده، و‌لیکن هنوز نقاط ضعف و تهدیدها می‌تواند به عنوان مانعی بر سر راه توسعه درس‌پژوهی در نظام آموزش و پرورش باشد. پس از اجرای تکنیک SWOT، 11 راهبرد شناسایی شد که با استفاده از ماتریس QSPM مورد اولویت‌بندی قرار گرفت. برای تعیین اولویت‌بندی کلان راهبردهای درس‌پژوهی نیز از ماتریس داخلی- خارجی استفاده شد. نتایج، حاکی از آن بود که گرچه راهبردهای تهاجمی (SO) از اهمیت بالایی برخودار می‌باشند ولی با توجه به جایگاه راهبردی در میانه ماتریس، لازم است همه چهارگونه کلان راهبردهای درس‌پژوهی مورد تاکید قرار گیرند. در نهایت باید گفت که برنامه درس پژوهی در ایران با چالش‌های متعددی روبرو است که کاربست راهبردهای ارائه شده می‌تواند گام مؤثری باشد.