ارزیابی اثر تغییر اقلیم بر رواناب با استفاده از مدل هیدرولوژیک (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبخیز بازفت صمصامی)

چکیده مقاله

افزایش گازهای گلخانه ای در چند دهۀ اخیر و افزایش دمای ناشی از آن، سبب بر هم خوردن تعادل سیستم اقلیمی کرۀ زمین شده و تغییرات اقلیمی گسترده ای را در اغلب نواحی کرۀ زمین به وجود آورده است. سیاست های راهبردی توسعه در این منطقه، به دلیل نیاز به آب در منطقۀ مرکزی از یک سو و محدودیت های منابع آب از سوی دیگر، با چالشی بزرگ روبه رو شده است. در این پژوهش، ابتدا مدل بارش- رواناب WetSpa برای حوضۀ آبخیز بازفت صمصامی به عنوان یکی از زیرحوضه های مهم حوضۀ آبخیز کارون واسنجی شد. سپس مقادیر دما و بارش برای دورۀ آتی براساس سناریوهای تغییر اقلیم با خروجی های مدل چرخش عمومی جوّ HadCM3 برای سه سناریوی A1B ، A2 و B1 ، با استفاده از مادل LARS – WG ریزمقیاس شدند. آن گاه به منظور شبیه سازی رواناب حوضه، داد ه ها به مدل WetSpa معرفی شد. در نهایت نتایج، کارایی مدل LARS – WG در برآورد باران و دما را تأیید کرد. همچنین نتایج نشان داد رواناب در دورۀ آماری 2011-2040 و دورۀ آماری 2071- 2100 نسبت به دورۀ مشاهداتی در هر سه سناریو به ترتیب به میزان متوسط 8/86 و 4/83 درصد افزایش پیدا کرده و در دوره آماری 2041-2070 به میزان متوسط 7/25 درصد کاهش یافته است. این موضوع، نشان دهندۀ تأثیر تغییر اقلیم بر رواناب در دورۀ آیندۀ میانی در حوضه آبخیز مطالعاتی است. بنابراین، با توجه به نتایج به دشت آمده، اتخاذ سیاست های برنامه ریزی به منظور سازگاری با تغییر اقلیم برای حوضه ۀبخیز بازفت صمصمامی ضرورت دارد.