تحلیل پایداری فضای شهری بهبهان از منظر شاخص های شهر خلاق

چکیده مقاله

پایداری شهری به‌عنوان یکی از مفاهیم اساسی در برنامه‌ریزی شهری، نقشی کلیدی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا می‌کند و ارتباط مستقیمی با ابعاد اجتماعی، اقتصادی، کالبدی، فرهنگی و فناوری دارد. اهمیت این مفهوم در شهرهایی که با چالش‌هایی چون گسترش ناموزون کالبدی، کاهش تعاملات اجتماعی، ضعف در زیرساخت‌ها و عدم مشارکت شهروندان مواجه‌اند، دوچندان می‌شود. پژوهش حاضر با رویکردی کاربردی و با به‌کارگیری روش توصیفی- تحلیلی، به واکاوی پایداری فضای شهری بهبهان از طریق ارزیابی شاخص‌های شهر خلاق می‌پردازد. داده‌های مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و پیمایش میدانی (پرسشنامه) گردآوری شده است. جامعه آماری پژوهش را شهروندان شهر بهبهان تشکیل داده‌اند و بر اساس فرمول کوکران، 400 نفر به‌عنوان حجم نمونه به‌صورت تصادفی ساده انتخاب شده‌اند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS و AMOS و با استفاده از آزمون‌های آماری مانند T تک‌نمونه‌ای، همبستگی پیرسون و مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شد. نتایج حاصل از داده ها نشان داد که وضعیت فضای شهری بهبهان از منظر شاخص‌های شهر خلاق در سطح نامطلوب قرار دارد. به‌ویژه شاخص‌های تنوع شهری، کارایی و اثر بخشی و مشارکت، کمترین میانگین را کسب کرده‌اند. همچنین بر اساس یافته‌های مدل‌یابی معادلات ساختاری، شاخص کارایی و اثربخشی با بار عاملی 91/0و سرزندگی شهری با بار عاملی 83/0 بیشترین تأثیر را بر پایداری فضای شهری داشته‌اند. بنابراین نتایج این پژوهش حاکی از آن است که ضعف در برنامه‌ریزی مشارکتی، نبود زیرساخت‌های ارتباطی هوشمند، و کم‌توجهی به نیازهای اجتماعی – فرهنگی و ... از عوامل اثر گذار بر کاهش پایداری فضاهای شهری بهبهان هستند. در نتیجه، ضروری است مدیران و برنامه‌ریزان شهری در راستای ارتقای شاخص‌های شهر خلاق به منظور حرکت در مسیر پایداری فضای شهری بهیهان، سیاست های جامع و پایدار در ابعاد فرهنگی، کالبدی و مدیریتی اتخاذ نمایند.