سنجش و ارزیابی وضعیت پایداری شهری از نگاه شهروندان (مورد پژوهشی: شهر لردگان)
چکیده:
مفهوم پایداری شهری ارتباط نزدیکی با توسعه پایدار شهری دارد .آنچه در پایداری شهری اهمیت دارد، تداوم زندگی روزمره شهروندان همراه با رشد و رفاه اجتماعی است، به گونهای که با حداکثر رفاه، به محیط زیست شهری آسیب وارد نشود. متأسفانه، توسعه شهری در چند دهه گذشته خسارات جبرانناپذیری به محیط زیست وارد کرده است . پژوهش حاضر با هدف سنجش و ارزیابی وضعیت پایداری شهری از نگاه شهروندان در شهر لردگان انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی میباشد. جامعه آماری پژوهش شامل ۴۰٬۵۲۸ نفر از شهروندان شهر لردگان است که از میان آنها ۴۰۰ نفر بهصورت تصادفی بهعنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها پرسشنامه و ابزار تحلیل در بخش توصیفی شامل جدولها، نمودارها و شاخصهای مرکزی مانند میانگین و انحراف معیار بوده و در بخش استنباطی از آزمونهای آماری تی تکنمونهای، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه با بهرهگیری از نرمافزارهای SPSS، AMOS استفاده شده است. یافتههای پژوهش تصویری روشن از وضعیت ناپایدار شهر لردگان از دیدگاه شهروندان ارائه میکند. نتایج آزمون تی تکنمونهای برای تمامی فرضیههای پنجگانه (کالبدی، اقتصادی، اجتماعی ـ فرهنگی، زیستمحیطی و حکمروایی شهری) نشان داد که میانگین تمامی شاخصها بهطور معناداری پایینتر از سطح متوسط (۳) قرار دارد. در بُعد کالبدی، میانگین کلی ۲٫۲۵ بیانگر وضعیت نامطلوب و ضعف در گویههایی چون مطلوبیت پارکینگهای عمومی، حفاظت از نمای تاریخی و حملونقل عمومی است. بُعد اقتصادی با میانگین ۱٫۹۱ یکی از بحرانیترین وضعیتها را دارد، در حالی که بُعد اجتماعی با میانگین ۲٫۱۱ نیز مطلوب ارزیابی نمیشود. بُعد زیستمحیطی با میانگین ۲٫۳۲ نشاندهنده وضعیت نامناسب آن است و بُعد حکمروایی با میانگین ۱٫۹۰ ضعیفترین عملکرد را در بین همه ابعاد دارد. نتایج تحلیل عاملی نیز بیانگر آن است که بُعد اجتماعی ـ فرهنگی با بار عاملی ۰٫۹۷ بیشترین تأثیر مستقیم را بر پایداری شهری لردگان دارد، پس از آن ابعاد زیستمحیطی (۰٫۸۸)، حکمروایی (۰٫۸۷) و سپس کالبدی و اقتصادی (۰٫۸۵) در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند. نتیجهگیری کلی: نتایج پژوهش نشان داد که وضعیت پایداری شهری در لردگان در تمامی ابعاد در سطحی پایینتر از حد مطلوب قرار دارد و مهمترین چالش در حوزه حکمروایی شهری مشاهده میشود.