تحلیل و بررسى اثرات فضایى گسترش بى رویه شهرى در شهر حله

چکیده:

پژوهش حاضر با هدف بررسی تحلیل و بررسى اثرات فضایى گسترش بى رویه شهرى در شهر حله در کشور عراق انجام شده است. این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد توصیفی–تحلیلی بوده و داده‌های آن به‌صورت میدانی و از طریق پرسشنامه گردآوری شده است. جامعه آماری شامل کلیه ساکنان شهر حله است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 405 نفر تعیین و داده‌ها از طریق پرسشنامه جمع‌آوری و با استفاده از آزمون‌های آماری از جمله آزمون t تک‌نمونه‌ای و آزمون همبستگی مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان داد که گسترش بی‌رویه شهری در شهر حله تأثیر معناداری بر ساختار و کارکرد شهر حله بداشته و در تمامی ابعاد، وضعیت از دیدگاه پاسخ‌دهندگان در سطح نامطلوب ارزیابی شده است. در بعد کالبدی و کاربری اراضی، میانگین ۳٫۹۷۲۳ نشان‌دهنده برهم‌خوردگی تعادل کاربری‌ها، افزایش پراکندگی شهری و کاهش کارایی زیرساخت‌ها است. در بعد زیست‌محیطی، میانگین ۳٫۸۱۹۰ حاکی از کاهش فضاهای سبز، افزایش آلودگی و فشار بر منابع طبیعی است. در بعد عدالت فضایی، میانگین ۳٫۷۸۴۲ نشان‌دهنده وجود نابرابری در توزیع خدمات و تشدید شکاف میان محلات شهری است. همچنین در بعد مدیریتی، میانگین ۴٫۰۴ بیانگر ضعف برنامه‌ریزی، ناکارآمدی سیاست‌گذاری، ضعف نظارت و نبود هماهنگی نهادی در مدیریت توسعه شهری است. بنابراین نتایج پژوهش نشان می دهد که گسترش بی‌رویه شهری در شهر حله منجر به مجموعه‌ای از پیامدهای منفی کالبدی، زیست‌محیطی، اجتماعی و مدیریتی شده و در صورت تداوم این روند، پایداری شهری در ابعاد مختلف با چالش‌های جدی مواجه خواهد شد. بنابراین، بازنگری در سیاست‌های توسعه شهری، تقویت نظام مدیریت یکپارچه شهری و حرکت به سمت توسعه پایدار و متوازن شهری ضروری به نظر می‌رسد.