انتساب‎‌شناسی سبک‌شناختی اشعار شاطر عباس صبوحی

Abstract

شاطر عباس صبوحی، شاعر عصر ناصری است که دیوان‌های منتشرشده به نام او را علاقه‌مندان وی پس از وفاتش فراهم آورده‌اند و این کار، ضمن حفظ برخی اشعار او، بعضی اشعار شاعران دیگر را اشتباهاً در دیوان وی قرار داده است. بااین‌حال، امروزه 8 غزل و 2 شعر ناتمام قطعی از شاطر عباس می‌شناسیم که می‌توانند به سبک‌شناسی دقیق‌تر بازمانده‌های شعر وی یاری برسانند. مقاله حاضر به روش توصیفی- تحلیلی، با استفاده از سبک‌شناسی لایه‌ای، انتساب‌شناسی شعرهای محتمل‌ صبوحی را در مقایسه با شعرهای قطعی این شاعر بر عهده دارد. تحلیل کمّی، با تکیه بر حساب احتمالات، افزون بر این که راهنمای شناخت ویژگی‌های سبکی شعرهای قطعی صبوحی است، به ارائه جدول بسامد کاربرد این ویژگی‌ها در شعرهای محتمل‌ شاعر می‌انجامد تا از این طریق میزان احتمال صحت و سقم انتساب این اشعار به دست آید. این مقاله، سرانجام، بر پایه آمار کاربرد ویژگی‌های برجسته‌تر سبکی، ضمن دو دسته شعرهای او در ده لایه آوایی، واژگانی، صرفی، نحوی، بلاغی- لفظی، بلاغی- معنوی، وزنی، قافیه‌ای، موضوعی و مضمونی، نتیجه گرفته است که از 35 غزل، 1 مخمس، 1 قطعه، 10 رباعی، 13 شعر ناتمام و 1 ترانه عامیانه و جمعاً 61 شعر محتمل‌‌ صبوحی، تنها 16 غزل و 1 مخمس و 4 رباعی و 1 قطعه و 8 شعر ناتمام و جمعاً 30 شعر، احتمال بیشتری برای صحت انتسابشان به این شاعر دارند.