| Authors | علی نجفی ایوکی، ملیکا افروز |
|---|---|
| Journal | ادبیات عرفانی و اسطوره شناختی |
| Paper Type | Full Paper |
| Published At | 1404 زمستان |
| Journal Grade | Scientific - research |
| Journal Type | Typographic |
| Journal Country | Iran, Islamic Republic Of |
| Keywords | اسطوره، ققنوس، شعر فلسطین، میرچا الیاده، بازگشت به بنیان، رستاخیز سیاسی. |
Abstract
اسطوره، نیرویی فعال با وزنی کلان و منشور عملی جوامع بدوی است. شاعران و نویسندگان بسیاری با پیوند اسطورهی انسان بدوی به زندگی انسان امروزی، به دنبال رساندن منظوری خاص از دغدغههای خود هستند. شاعران فلسطینی با دستمایه قرار دادن اسطورههای گوناگون و از جمله اسطوره ققنوس، تصویری شاعرانه و گاه امیدوارانه از آلام و رنجهای خود به نمایش میگذارند؛ آنان به عبارت «مرگ پایان خط است» جامهی بطلان میپوشانند و با وجود سوختن در آتش ظلم و ستم رژیم غاصب، امیدوار به زندهشدن و برخاستن از خاکستر مقاومتها و آرزوها هستند. این پژوهش با روش توصیفی_تحلیلی و با تکیه بر نظریهی اسطورهشناسی «میرچا الیاده» به بررسی خوانشهای شاعران معاصر فلسطین از جمله سمیح القاسم، فدوی طوقان، محمود درویش و معین بسیسو نسبت به اسطورهی ققنوس میپردازد. با توجه به آرای الیاده در چگونگی بازگشت اسطورهها به زمان نخستین، نگارندگان در این جستار به دنبال کشف چگونگی بازگشت پرندهی ققنوس به زمان نخستین، به عنوان مفهومی مهم در الگوی اسطورهشناسی الیاده هستند تا به این مسأله پاسخ دهند که شاعران یادشده با کاربست اسطوره مورد مطالعه به خلق چه مضامینی در سرودههای خود پرداختهاند. بدین منظور، با توجه به اینکه هدف این مقاله در وهله اول کشف مضامین سرودههای شاعران فلسطین با درونمایهی اسطورهای (اسطوره ققنوس) است، ابتدا به بازخوانی این اسطوره در سرودهی این شاعران پرداختهایم، سپس اسطورهی ققنوس بنا بر آرای الیاده بررسی و در نهایت به تطبیق این نظریه با سرودههای شاعران پرداختیم. نتایج این پژوهش نشان داد که سمیح القاسم با نگاهی مأیوس، تنها از ویژگیهای پرندهی ققنوس برای تصویرسازی شعری استفاده میکند. فدوی طوقان و معین بسیسو با کاربست این اسطوره، به بیان اهداف سیاسی و اجتماعی میپردازند و در مقابل کاربست این اسطوره در شعر محمود درویش در خدمت مفاهیم شخصی است.
Full Paper
File Download Link