بازخوانی خاستگاه سفالینه های مزین به نقش ماهی موزه هنر هونولولو بر پایه تحلیل تطبیقی با تولیدات کاشان

چکیده مقاله

خاستگاه دقیق برخی از سفالینههای ایرانی تزئین شده با نقش ماهی که امروزه در مجموعههای مختلف موزهای نگهداری میشوند، همچنان نا مشخص است. با این حال، بررسی تطبیقی ویژگیهای سبکشناختی این آثار با نمونههای شناخته شده از مناطق گوناگون، میتواند مبنایی برای طرح فرضیهای در خصوص مرکز احتمالی تولید این سفالینهها فراهم آورد. در این پژوهش چهار نمونه سفالینه مزین به نقش ماهی موجود در موزه هنر هونولولو، شامل یک بشقاب با تزئین زیرلعابی و سه کاشی زرینفام، مورد بررسی قرار گرفتند. دادهها از طریق مطالعات کتابخانهای و منابع معتبر گردآوری شد و تحلیل آثار بر پایه ویژگیهای فرمی، تکنیک ساخت، نوع لعاب و شاخصهای سبکشناختی، شامل نقشمایه ماهی، نحوۀ ترکیببندی و شیوه اجرای تزئینات با اتخاذ رویکردی تطبیقی صورت پذیرفت تا به درک عمیقتری از خاستگاه احتمالی آنها دست یابیم. در این فرآیند، نمونههای مورد بررسی با تولیدات کاشان در همان بازه زمانی مقایسه شدند تا وجوه اشتراک و افتراق آنها به روشنی نمایان گردد. نتایج نشان میدهد که این آثار از نظر شاخصهای یادشده با تولیدات سفالگری کاشان همسانی قابل توجهی دارند و بر این اساس میتوان فرضیه انتساب آنها به کارگاههای کاشان را مطرح کرد. این تحلیل تطبیقی با کاهش ابهامات موجود پیرامون خاستگاه آثار، شناخت علمی و دقیقتر آنها را امکانپذیر میکند