تأثیر اقدامات مکانیکی و بیولوژیک آبخیزداری بر تغییرات رطوبت خاک (مطالعه موردی: ‌آبخیز آب‌ماهی)

چکیده مقاله

در پژوهش حاضر به‌منظور ارزیابی تأثیر اقدامات سازه‌ای و بیولوژیکی آبخیزداری انجام‌شده در حوزه‌ آب‌ماهی بر رطوبت خاک در قالب طرح آزمایشی بلوک‌های کامل تصادفی با هفت تیمار و سه تکرار از عمق 30 سانتی‌متری زمین، نمونه‌برداری انجام شد. تیمارها شامل: بند گابیونی، بند خشکه‌چین، بند سنگ و سیمانی، قرق، بادام‌کاری و نمونه شاهد بود. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به‌منظور مقایسه میانگین درصد رطوبت خاک در تیمارهای مختلف، با استفاده از نرم‌افزار SPSS انجام شد. جهت مقایسه میانگین تیمارها از آزمون دانکن استفاده گردید. نتایج حاصل از آزمون دانکن نشان داد که در ارزیابی تأثیر اقدامات سازه‌ای بیش‌ترین میزان رطوبت مربوط به بند گابیونی به مقدار 8/94 درصد و کم‌ترین آن به مقدار شش درصد مربوط به نمونه شاهد است. نتایج حاصل از اقدامات بیولوژیک در حوضه آب‌ماهی نشان داد که مناطق بادام‌کاری شده به مقدار 8/75 درصد در حفظ رطوبت بیش‌ترین، سپس مناطق قرق شده و درنهایت مناطق قرق نشده به میزان 8/05 درصد کم‌ترین تأثیر را داشته است؛ بنابراین، با توجه به نتایج پژوهش، توصیه می‌شود در حوضه‌های با شرایط مشابه، به‌کارگیری هم‌زمان اقدامات سازه‌ای و بیولوژیکی مدنظر قرار گیرد تا ظرفیت حفظ رطوبت خاک به‌طور مؤثرتری تقویت شود.