جرایم اجتماعی مرگ ارزان در متون دینی زرتشتی

چکیده مقاله

در درازنای تاریخ و گستره جغرافیایی زیست بشر، قوانین و احکام کیفری هماره تجسم پیمانهای اجتماعی نوشته و نانوشته در ساختار جامعه بودهاند که برحسب آنها، مردمان بخشی از آزادیهای خود را، خواسته یا به ناچار، وامی گذارند تا به آرمانهایی مانند: امنیت، عدالت، همسازی ستیزها و سودها و باورها، رفاه اجتماعی و .… نایل آیند. نهاد قانونها و احکامنانوشته در میان ایرانیان باستان نیز وجود داشته و نوشتههای برجای مانده هم پیشگامی ایرانیان را در پایبندی به«داد» و قانون میرساند.این مقاله با بررسی منابع اصلی حقوقی زرتشتیان (اوستا، متون پهلوی، روایات داراب هرمزدیار) که بازه زمانی حدود 2500سال ( 800ق. م. تا 1700 م). را دربر میگیرد، به روش تطبیقی به گزارش و تطبیق مجازات جرایم و گناهان خاص اجتماعی مانند قتل، زنا، لواط، ارتداد، جادوگری، درمانگری طبیعی پزشکان، سقط جنین و … میپردازد که در قوانین زرتشتی مرگارزان (مستحق اعدام در این جهان) و عذاب همیشگی در آن جهان به شمار میآمدهاند. البته بجز اینها، جرایم دیگر مرگارزان نیز وجود دارند که به بدرفتاری افراد با طبیعت ارتباط دارد و موضوع این مقاله نیست.مروری برمنابع مزداپرستان نشان میدهد انگیزه یا فرجام گذاردن قوانین یادشده، ایجاد و حفظ خانواده گسترده و تحکیم خویشاوندی و نیز پایداری نظام اجتماعی جوامع عشایری و کشاورزی و یا باورهای اساطیری بوده و در بیشینه اینها، نشانههای پدرتباری و پدرسالاری هویداست. شگفتا در این بازه 2500ساله دگرگونی مهمی در این قوانین پدید نیامدهاست