تحلیل ویژگی¬ها و عناصر اقلیمی آتش بدون دود نادر ابراهیمی

چکیده مقاله

مقالۀ حاضر، رمان آتش بدون دود(۱۳۷۱) نادر ابراهیمی(۱۳۱۵- ۱۳۸۷) را از نظر مؤلفه¬های ادبیات اقلیمی بررسی می¬کند. نگارنده با شیوۀ توصیفی- تحلیلی مبتنی بر متن رمان در پی پاسخ به این پرسش بنیادی است که عناصر اقلیمی ترکمن¬صحرا و حوادث حاصل از قانون اصلاحات ارضی بر روایت آتش بدون دود نادر ابراهیمی چه تأثیری گذاشته و نویسنده برای انعکاس ویژگی¬های اقلیمی این سرزمین و بازتاب اندیشه¬ها و عواطف، فرهنگ و آداب و رسوم خلق ترکمن و ظلم و ستم¬هایی که در آن دوره بر آنها روا شده، از چه شیوه¬هایی در رمان خود بهره برده است؟ تا تبیین کند ابراهیمی با انتخاب اقلیم ترکمن¬صحرا به عنوان زمینۀ داستان و حادثۀ اصلاحات ارضی دهۀ چهل به حمایت از روستاییان پرداخته است و ازآنجاکه طبیعت و عناصر آن افزون بر اثرگذاری بر فضاسازی داستان، اندیشه و ذهن نویسنده را نیز تحت تأثیر قرار داده¬اند، به¬تدریج با غلبه بر احساسات و تخیّل وی بر زبان او نیز جاری شده¬اند، نویسنده با انتخاب عنوان و موضوع مناسب، تصویرسازی¬های کنشگر، زبان متناسب با الگوی زبان¬شناسی¬ زیست¬محیطی و از همه مهم¬تر درونمایۀ متناسب نشان می¬دهد مانند گذشتگان خویش، تعامل خود با طبیعت را حفظ کرده و در ورای این ارتباط دوطرفه به دنبال حمایت از روستانشینان و مردم ستمدیدۀ این سرزمین است.