'جایگاه تعهد در دیوان اشعار پروین اعتصامی'

چکیده مقاله

تاریخ ادبیات سرزمین اسلامی ایران با نام بزرگانی چون پروین اعتصامی ورق خورده است .یافته های محققین از سروده¬های این شاعر، شناخت افزونتری نصیب جامعه ادب خواهد کرد.سوال مطرح این است که با توجه به جهان بینی وسبک شعری پروین، تعهد و انواع آن، چه جایگاهی در دیوان اشعار وی دارد.کوشش شده تا هر یک از انواع تعهد (مذهبی¬- اعتقادی، سیاسی¬- ¬اجتماعی، اخلاقی، زنانگی، فرهنگی، شاعری، تعلیمی¬- تربیتی وتاریخی) با بسامدهای آنها مشخص شود. در پایان این نتیجه حاصل شد که هرچند انواع تعهد با بسامدهای متفاوت، در دیوان اشعار پروین به کار رفته؛ اما مهمترین و اصلیترین تعهد به کار رفته در دیوان وی تعهد مذهبی – اعتقادی است که انواع دیگر تعهد را نیز به دنبال دارد. بعد از تعهد مذهبی، تعهد اجتماعی و اخلاقی از نظربسامد، بیشترین کاربرد را به خود اختصاص داده است وکمترین کاربرد تعهد از آن تعهد تاریخی است؛ زیرا پروین میل خاطری به جریانهای تاریخی زمان خود نداشته و بندرت اشارتی صریح به تحولات و حوادث مهم کشور در اشعار خود آورده است. بنابراین احساس مسئولیت و تعهدپذیری پروین، مهمترین رمز ماندگاری نام و دیوان اشعار این بانوی بزرگوار است.