بررسی ویژگی‌های سبکی حامد ‌ابراهیم‌پور

چکیده مقاله

زمینه و هدف. سبک، روش مشخص بیان مطلب است، یعنی گوینده به چه شیوه¬ای مطالب خود را بیان¬میکند و برای مشخص¬شدن این شیوۀ خاص بیان، باید در انتخاب لغات، شکل جملات و اصطلاحات، صنایع ادبی، عروض و قافیه و... گوینده دقت شود؛ بنابراین چگونگی و بسامد استفادۀ یک شاعر از امکانات زبانی و ادبی، سبک او را پدید‌می‌آورد؛ اما ازآنجاکه سبک مجموعه‌ای از ویژگی‌های لفظی و معنوی حاکم بر کلام است، محیط ذهنی و جهان¬بینی شاعر نیز در سبک¬شناسی قابل بررسی است؛ پس میتوان گفت سبک حاصل نگاه خاص هنرمند به جهان درون و بیرون است که لزوماً در شیوة خاصی از بیان تجلی ‌میکند. روش. مقالۀ حاضر با روش توصیفی- تحلیلی مبتنی بر اشعار حامد ابراهیم¬پور(ت.1358) سبک شعری این شاعر معاصر را بررسی میکند. هدف اصلی این پژوهش شناسایی و طبقه¬بندی تعدادی از ویژگی‌های سبکی منحصر¬به¬فرد ‌ابراهیم‌پور در سه سطح فکری، زبانی و ادبی، همراه با ارائة مصادیقی از اشعار اوست. یافته¬ها. نگارندگان با بررسی¬اشعار ابراهیم¬پور در سه سطح فکری، زبانی و ادبی دریافتند شعر ابراهیم¬پور از نظر فضای فکری افزون¬بر تبیین اندیشه¬های خویش، درپی بیان دغدغه¬های کلی انسانی است؛ کاربرد واژه¬های نوین و مرسوم معاصر نیز نشانۀ ویژگی همزمانی زبان شاعر است؛ همچنین بررسی سطح ادبی شعر ابراهیم¬پور و ابتکارات وی، موجب-میشود شعر وی از نظر قالبهای شعری و آرایه¬های خاص ادبی از دیگر همعصرانش متمایز به¬نظربرسد. نتیجه¬گیری. با بررسی اندیشه¬ها و مضامین غالب بر اشعار ابراهیم¬پور و نوع واکنش او نسبت به موضوعات هستی و فراز و نشیب‌های فردی و اجتماعی، مشخص شد تحت تأثیر تعهد درونی شاعر به زمان، موضوعاتی از قبیل مرگ، تنهایی، حسرت و نومیدی، فضای فکری و جهان¬بینی شاعر را تشکیل¬داده و البته عشق نیز در اشعار وی جایگاهی والا دارد. در سطح زبانی، نوع خاص کاربرد واژگان و تعبیرات ساده و نوآورانة او قابل توجه است و در سطح ادبی به¬کارگیری قالب سه-بیتی¬های پیوسته، تلمیح و اشارات خاص و نوین، تکرارهای از نوع هم¬آغازی، به¬کارگیری شگرد تشبیه¬ جمع محسوس برای توصیف، صدامعنایی با ارکان عروضی، کنایه¬های نوین، ایهام نام¬واژه ای و توجه به عنصر رنگ در حسامیزی از مهم-ترین و برجسته¬ترین شگردهای زیبایی¬شناسانة ‌شعر ابراهیم‌پور است که به تعالی موسیقیایی و معنایی شعر او ‌‌انجامیده-است. بررسی ویژگی¬های شاخص سبکی شعر حامد ابراهیم¬پور، همراه با ذکر شاهد¬مثالهای شعری، علاوه بر آشنایی مخاطب با نوآوری‌های ‌ابراهیم‌پور به شناسایی جایگاه وی در شعر معاصر کمک ¬میکند.