رابطه بین سبک زندگی و سلامت معنوی در خانواده‌های دارای کودکان با نیازهای خاص (مورد مطالعه؛ شهر حله)

Abstract

مقدمه: سبک زندگی به عنوان الگویی از رفتارها و باورها، نقش مهمی در تعیین کیفیت زندگی و سلامت افراد و خانواده‌ها دارد. خانواده‌های دارای کودکان با نیازهای خاص (شامل اختلالات جسمی، ذهنی، یا روانی) به دلیل چالش‌ها و فشارهای مضاعف، بیش از دیگر خانواده‌ها به منابع حمایتی و معنوی نیازمندند و توجه به سلامت معنوی در آن‌ها اهمیتی دوچندان می‌یابد. لذا هدف اصلی این پژوهش، بررسی رابطه بین سبک زندگی و سلامت معنوی در خانواده‌های دارای کودکان با نیازهای خاص در شهر حله است. روش: روش پژوهش، توصیفی-همبستگی و جامعه آماری شامل خانواده‌هایی در شهر حله بود که حداقل یک کودک با نیازهای خاص داشتند. نمونه‌ای به حجم 100 خانواده، با روش نمونه‌گیری در دسترس، از مراکز آموزشی و توانبخشی این شهر انتخاب شد. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل دو پرسشنامه استاندارد سبک زندگی و پرسشنامه سلامت معنوی بود. از طریق آلفای کرونباخ، پایایی کل پرسشنامه سبک زندگی 89/0 و پایایی سلامت معنوی 86/0 بدست آمد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که بین سبک زندگی و ابعاد سلامت معنوی مذهبی (52/0=Beta) و وجودی (47/0=Beta) خانواده‌ها رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (P<0.05). همچنین، بین میانگین سلامت معنوی خانواده‌ها با توجه به مقدار (85/2=F) و (06/0=P)، بر اساس نوع نیاز خاص کودک (جسمی، ذهنی یا روانی)، و بین میانگین سلامت معنوی والدین با توجه به مقدار (92/1=F) و (15/0=P)، بر اساس شدت نیاز خاص کودک، تفاوت آماری معناداری وجود ندارد. نتیجه‌گیری: با توجه به اثرات مثبت و معنادار سبک زندگی بر سلامت معنوی خانواده‌ها در ابعاد مختلف مذهبی و وجودی، باید به مقوله آموزش و توانمندسازی خانواده‌ها، تقویت بعد معنوی و مذهبی، بهبود محیط اجتماعی، تقویت حمایت‌های اجتماعی، تمرکز بر سلامت محیطی و پیشگیری، توسعه برنامه‌های تبادل فرهنگی و معنوی و سیاست‌گذاری کلان در برنامه‌ریزی‌های سلامت و آموزش خانواده، توجه بیشتری داشته باشند.