رابطه بین سبک‌های تفکر و رفتارهای تحصیلی خلاقانه دانش‌آموزان مقطع متوسطه شهر ناصریه در درس جغرافیا

چکیده مقاله

زمینه و هدف: در دنیای امروز، آموزش دیگر تنها به انتقال اطلاعات محدود نمی‌شود، بلکه پرورش مهارت‌های فکری و خلاقیت از اهداف اصلی نظام‌های آموزشی محسوب می‌شود. درس جغرافیا به عنوان یکی از دروس مهم و تحلیلی، بستری مناسب برای تقویت سبک‌های متنوع تفکر و بروز رفتارهای خلاقانه در دانش‌آموزان فراهم می‌آورد. از سوی دیگر، شناخت سبک‌های تفکر دانش‌آموزان می‌تواند معلمان را در انتخاب روش‌های تدریس مؤثر یاری دهد و زمینه رشد فردی و تحصیلی آنان را فراهم سازد. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبک‌های تفکر و رفتارهای تحصیلی خلاقانه دانش‌آموزان مقطع متوسطه در شهر ناصریه عراق در درس جغرافیا انجام شد. روش: نوع تحقیق، توصیفی-همبستگی و جامعه‌آماری شامل کلیه دانش‌آموزان مدارس دولتی است که درس جغرافیا را می‌گذرانند و حجم نمونه 360 نفر است که به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. پایایی پرسشنامه‌ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ برای سبک‌های تفکر (91/0) و رفتار تحصیلی خلاقانه (83/0) بدست آمد. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های استاندارد سبک‌های تفکر و رفتارهای تحصیلی خلاقانه جمع‌آوری شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد در متغیر سبک‌های تفکر، بالاترین میانگین مربوط به سبک تفکر سلسله‌مراتبی و در متغیر رفتار خلاقانه، بالاترین میانگین مربوط به مولفه حل مساله بود. در سبک‌های تفکر قانونی، سلسله‌مراتبی، کل‌نگر، درونی و آزاداندیش، دانش‌آموزان دختر و در سبک‌های تفکر اجرایی، اولیگارشی، آنارشی، جزیی‌نگر و بیرونی، دانش‌آموزان پسر، میانگین بالاتری داشتند. همچنین بین سبک‌های تفکر و رفتارهای تحصیلی خلاقانه دانش‌آموزان (427/0=Beta) رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نشان داد که رفتار تحصیلی خلاقانه دانش‌آموزان، متاثر از سبک‌های مختلف تفکر است. تأیید رابطه بین سبک‌های مختلف تفکر با رفتار خلاقانه دانش‌آموزان و شناسایی سبک و مهارتی که بیشترین ارتباط مثبت را با رفتار خلاقانه دانش‌آموزان دارد، به مسئولان و دست‌اندرکاران نظام آموزشی کمک می‌کند تا با توجه به قابل رشد بودن و پرورش سبک‌های مطلوب تفکر، زمینه‌های رشد رفتار خلاقانه را در دانش‌آموزان فراهم نمایند تا آنها بتوانند نقش خود را به عنوان فراگیرانی خلاق و نوآور در رشد و پیشرفت جامعه و موفقیت در زندگی ایفاء نمایند.