اثر هم‌افزایی عسل و داروهای سیتوتوکسیک در کنترل سرطان

چکیده مقاله

زمینه و هدف: عسل، یکی از قدیمی‌ترین مواد غذایی و دارویی شناخته‌شده توسط بشر، محصولی طبیعی است که توسط زنبور عسل از شهد گل‌ها تولید می‌شود. عسل طبیعی پس از نوشیدن شهد گل‌ها توسط زنبور و انجام فعل و انفعالاتی در معده عسل یا معده دوم زنبور عسل تولید می‌شود و در نهایت از طریق خرطوم زنبور به محفظه‌های شش ضلعی تخلیه می‌شود. مطالعات علمی متعدد نشان داده‌اند که عسل دارای خواص ضدباکتریایی، ضدقارچی، ضدالتهابی و ضد‌اکسیدانی قوی است. این محصول در درمان زخم‌ها، سوختگی‌ها، سرفه، تقویت سیستم ایمنی، بهبود سلامت گوارش و حتی کنترل قند خون در افراد دیابتی نقش مؤثری ایفا می‌کند. روش پژوهش: عسل به عنوان یک محصول طبیعی غنی از ترکیبات زیست¬فعال مانند پلی‌فنول‌ها، فلاونوئیدها و آنزیم‌ها است و پتانسیل قابل توجهی در پیشگیری، درمان کمکی سرطان و کاهش عوارض جانبی شیمی‌درمانی نشان داده است. مطالعات پیش‌بالینی و بالینی متعدد حاکی از آن است که عسل از طریق سازوکار‌هایی همچون القاء مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلولی، مهار تکثیر سلولی، کاهش التهاب، فعالیت ضد‌اکسیدانی قوی و اختلال در سوخت¬وساز میتوکندری سلول‌های سرطانی، اثرات ضدسرطانی خود را اعمال می‌کند. این اثرات در انواع سرطان‌ها از جمله سرطان سینه، کولورکتال، پوست، تخمدان و سر و گردن مشاهده شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: استفاده از عسل طبیعی هم به‌صورت تک‌درمانی و هم به‌صورت ترکیبی با شیمی‌درمانی می‌تواند به‌عنوان یک رویکرد کمکی ایمن و در دسترس برای مدیریت سرطان ها عمل کند و زمینه را برای طراحی دستورالعمل‌های درمانی جدید و بهبود کیفیت زندگی بیماران فراهم نماید. البته مطالعات بالینی بیشتر برای تعیین دوز بهینه و انواع عسل مورد نیاز است.